Stok planlamanın en yaygın aracı Excel’dir: esnektir, herkes bilir ve ek maliyeti yoktur. Ürün sayısı ve depo sayısı arttıkça ise aynı esneklik bakım yüküne ve gizli hatalara dönüşür. Bu sayfa iki yaklaşımı yan yana koyar.
Karşılaştırma
| Konu | Excel ile tipik yaklaşım | VidiStock |
|---|---|---|
| Talep tahmini | Son 3–6 ayın ortalaması ya da geçen yılın aynı dönemi; bütün ürünlere aynı formül | Her ürün için talep deseni belirlenir; düzenli ürünlere üstel düzeltme ve mevsimsel modeller, seyrek ürünlere Croston ailesi; seçim geriye dönük testle |
| Tahmin hatası | Genellikle ölçülmez | Her ürün ve depo için WAPE, sapma ve MASE; koşudan koşuya eğilim |
| Emniyet stoğu | Sabit gün sayısı (“15 günlük stok”) ya da elle girilen değer | Tahmin hatası, tedarik süresi ve dalgalanması, servis seviyesinden hesaplanır |
| Sipariş miktarı | Elle ya da basit “hedef − eldeki” formülü | Sipariş noktası, ekonomik sipariş miktarı ya da hedef kapsama; açık siparişler düşülür; en az sipariş ve koli katına yuvarlanır |
| Çok depo | Her depoya ayrı sayfa ya da sütun; depolar arası dengeleme elle | Her ürün ve depo ayrı planlanır; fazladan eksiğe transfer önerilir |
| Döviz | Kur elle girilir; kur riski genellikle hesaplanmaz | Merkez Bankası kurları günlük alınır; dövizli alım ve satışta başabaş kuru ve kur senaryosu |
| Veri güncelliği | Dosya her seferinde elle yenilenir | ERP’den takvimle ya da CSV ile |
| Hesabın izlenebilirliği | Formül hücrelerinde; kopyalama hataları fark edilmeyebilir | Her önerinin adım adım dökümü |
| Ek maliyet | Yok | Abonelik ya da lisans |
| Esneklik | Sınırsız; her şey özelleştirilebilir | Parametreler değiştirilir, formül değiştirilmez |
Excel ne zaman yeterlidir?
Aşağıdakilerin çoğu sizin için geçerliyse Excel muhtemelen yeterlidir ve ayrı bir yazılım gereksiz bir maliyettir:
- Birkaç düzine ürün, tek depo.
- Talep düzenli; mevsimsellik ya da kampanya etkisi az.
- Tedarik süresi kısa ve güvenilir; stoksuz kalmanın maliyeti düşük.
- Planlamayı yapan kişi dosyayı tasarlayan kişiyle aynı ve düzenli olarak güncelliyor.
VidiStock ne zaman fark yaratır?
- Yüzlerce ya da binlerce ürün, birden çok depo veya şube.
- Hem hızlı satan hem seyrek satan ürünler bir arada (tek formül ikisine birden uymaz).
- Uzun ya da dalgalı tedarik süreleri; dövizle alım.
- Stokta bağlı paranın ve fazla stoğun görünür olması isteniyor.
- Sipariş kararlarının neye dayandığının açıklanabilmesi gerekiyor (yönetime, denetime ya da yeni çalışana).
Geçiş nasıl olur?
VidiStock Excel’i tamamen bırakmanızı gerektirmez. Ürün, satış ve stok verisini CSV olarak yüklersiniz; öneriler ve analizler yine Excel’e aktarılabilir. Bir sonraki adımda ERP bağlantısı kurularak veri elle taşınmaz hâle gelir.
İlgili rehberler: Emniyet stoğu nasıl hesaplanır, Talep tahmini nedir.