Sözlük

ABC analizi: Ürünleri değerine göre üçe ayırır; A en değerli az sayıda üründür.

Bağlı nakit: Stokta duran ürünlerin maliyet bedeli; başka işte kullanılamayan para.

Bekleyen alış siparişi: Tedarikçiye sipariş verilmiş ama henüz gelmemiş miktar: sipariş edilen − teslim alınan. Alış Siparişleri sayfasında izlenir.

Brüt kâr: Satış fiyatı ile maliyet arasındaki fark.

Çevrim miktarı: İki sipariş arasında tüketilmesi beklenen miktar.

Değişim katsayısı: Talebin ne kadar dalgalandığı; standart sapma ÷ ortalama.

Ekonomik sipariş miktarı (EOQ): Sipariş verme maliyeti ile elde tutma maliyetini dengeleyen miktar.

Eksik teslimat (eksik kapatma): Tedarikçinin kalanını göndermeyeceği sipariş kaleminin kapatılması. Kalan miktar artık beklenmez; kapatma geri alınabilir.

Elde tutma maliyeti: Stoğu bir yıl tutmanın maliyeti: sermaye, depolama, sigorta, eskime.

Emniyet stoğu: Belirsizliğe karşı tutulan yedek stok.

Optimal sipariş planı (Wagner–Whitin): Dönemsel talep tahmini, sipariş maliyeti ve elde tutma maliyetiyle planlama ufkundaki toplam maliyeti en düşük sipariş takvimi; EOQ’nun mevsimsel talepteki karşılığı.

Fazla stok: Hedef seviyenin üzerindeki stok.

Güven aralığı: Talebin belirli bir olasılıkla içinde kalacağı aralık.

Hedef stok: Siparişten sonra ulaşılmak istenen stok pozisyonu.

Karşılanamayan talep: Stok yetmediğinde talebin ne olduğu: kayıp satış (müşteri başka yerden alır; perakende) ya da sonradan karşılanır (müşteri bekler, mal gelince teslim edilir; dağıtım). Sipariş miktarını etkiler.

Kampanya artışı: Kampanya günlerinde talebin beklenen artış oranı. Temel tahmin değişmez; planlamada kampanya günlerinin talebi bu oranla çarpılır. Bkz. Kampanyalar.

Kapsama süresi (sipariş dökümü): Teslimattan bir sonraki siparişe kadar geçen gün.

Konsolide: Tüm depoların tek havuz gibi ele alındığı görünüm.

Lot katı: Siparişin katı olması gereken miktar (ör. koli içi adet).

Minimum sipariş miktarı: Tedarikçinin kabul ettiği en küçük sipariş.

Net talep: Satış eksi iade.

Ölü stok: Yılda bir kereden az dönen veya hiç satılmayan stok.

Öneri uyumu: Sipariş ve transfer önerilerinin bir sonraki tahmin koşusuna kadar ERP’de gerçekleşen payı.

Planlama onayı: Transfer önerisinin onayı. ERP’de gerçekleşene kadar (en çok transfer süresi + 1 gün) planda hedef depoda yolda, kaynak depoda ayrılmış sayılır; stok ya da ERP’de işlem yapmaz.

Servis seviyesi: Talebi stoktan karşılama hedefi (ör. %95).

Stok devir hızı: Stoğun yılda kaç kez yenilendiği.

Stok getirisi (GMROI): Stoğa yatırılan her liranın yılda getirdiği brüt kâr.

Stok günü: Mevcut stoğun kaç günde eriyeceği.

Stok pozisyonu: Eldeki + siparişteki stok.

Transfer bekleniyor: Transfer önerisinin hedef deponun satın alma önerisinden düşüldüğünü gösteren durum; satın alma transferden sonra kalan ihtiyaçtır.

Tahmin koşusu: Tahmin, plan ve uyarıların birlikte hesaplandığı işlem.

Tahmin ufku: Kaç dönem ileriye tahmin yapıldığı.

Tedarik süresi: Siparişten teslime kadar geçen süre.

WAPE: Ağırlıklı mutlak yüzde hata; tahminin gerçekleşenden ortalama sapması.

XYZ analizi: Ürünleri talebinin düzenine göre üçe ayırır; X en düzenlisidir.

Yeniden sipariş noktası: Stok bu seviyeye indiğinde sipariş verilir.

Ana para birimi: Tutarların çevrilerek toplandığı ve gösterildiği para birimi.

Başabaş kuru: Dövizle alınıp başka para birimiyle satılan üründe kârın sıfırlandığı alış kuru.

Oynaklık: Kurun ne kadar dalgalandığı; günlük değişimlerin standart sapmasının yıla ölçeklenmiş hâli.

Stoktaki kur farkı: Eldeki malın bugünkü kurla değeri ile teslim alındığı günkü kurla değeri arasındaki fark.