Sipariş noktası ile minimum stok aynı şey mi?

Benzer kullanılır ama minimum stok çoğu zaman elle girilen sabit bir sayıdır. Sipariş noktası ise talep tahmini, tedarik süresi ve emniyet stoğundan hesaplanır ve talep değiştikçe güncellenir.

Açık siparişler neden hesaba katılıyor?

Yolda olan mal birkaç gün içinde rafa gelecektir. Yalnızca eldeki stoğa bakılırsa aynı ihtiyaç için ikinci kez sipariş verilir.

Stok sipariş noktasının altına düştüyse ne yapılmalı?

Sipariş hemen verilmelidir. Stok pozisyonu tedarik süresi talebinin de altındaysa sipariş bugün verilse bile mal gelmeden stok tükenebilir; bu durumda transfer ya da hızlı tedarik düşünülmelidir.

Yeniden sipariş noktası nedir, nasıl hesaplanır?

Yeniden sipariş noktasının formülü, stok pozisyonunun neden yalnızca eldeki stok olmadığı, sipariş miktarının nasıl bulunduğu ve tükenme riskinin nasıl anlaşıldığı; örnekle.

Yeniden sipariş noktası (ROP), stoğun hangi seviyeye inince sipariş verilmesi gerektiğini söyler. Fikir basittir: sipariş verdikten sonra mal gelene kadar geçen sürede satılacak kadar stok, artı beklenmedik duruma karşı emniyet stoğu elde olmalıdır.

Formül

tedarik süresi talebi (LTD) = günlük talep × tedarik süresi
yeniden sipariş noktası     = LTD + emniyet stoğu

Emniyet stoğunun hesabı ayrı bir rehberde: Emniyet stoğu nasıl hesaplanır. Sipariş noktası hesaplayıcısı ikisini ve sipariş önerisini birlikte verir.

Neye bakılarak karar verilir: stok pozisyonu

Sipariş noktası yalnızca rafta duran stokla karşılaştırılmaz:

stok pozisyonu = eldeki stok + açık satınalma siparişleri + yoldaki transferler
sipariş gerekir  ⇔  stok pozisyonu ≤ yeniden sipariş noktası

Açık sipariş hesaba katılmazsa aynı ihtiyaç için tekrar tekrar sipariş verilir.

Ne kadar sipariş verilir?

Sipariş noktası “ne zaman” sorusunu cevaplar; “ne kadar” için bir çevrim miktarı gerekir. İki yaygın yol:

Ekonomik sipariş miktarı (EOQ): sipariş maliyeti ile stok tutma maliyetini dengeleyen miktar. Bkz. EOQ rehberi.
Hedef kapsama: günlük talep × hedef gün sayısı (ör. 30 günlük ihtiyaç).

hedef seviye    = sipariş noktası + çevrim miktarı
sipariş miktarı = hedef seviye − stok pozisyonu

Bulunan miktar en az sipariş miktarına çıkarılır ve koli ya da parti katına yukarı yuvarlanır.

Örnek

Günlük talep 10 adet, tedarik süresi 14 gün, emniyet stoğu 83,2 adet. Elde 150 adet var, açık sipariş yok. Sipariş maliyeti 500 TL, birim maliyet 40 TL, yıllık stok tutma oranı %25; en az sipariş 100 adet, koli 50 adet.

LTD             = 10 × 14                          = 140
sipariş noktası = 140 + 83,2                       = 223,2
stok pozisyonu  = 150 + 0 + 0                      = 150   → 150 ≤ 223,2: sipariş gerekiyor
EOQ             = √(2 × 3.650 × 500 / (40 × 0,25)) = 604,2
hedef seviye    = 223,2 + 604,2                    = 827,4
ham miktar      = 827,4 − 150                      = 677,4
sipariş         = ⌈677,4 / 50⌉ × 50                = 700 adet

Tükenme riski

Stok pozisyonu tedarik süresi talebinin (örnekte 140) altındaysa, sipariş bugün verilse bile mal gelene kadar stok tükenir. Bu durumda yalnızca sipariş yetmez; başka depodan transfer ya da hızlandırılmış tedarik gerekir. Örnekte pozisyon 150 olduğu için risk yok ama pay yalnızca 10 adet.

VidiStock’ta

VidiStock sipariş noktasını her ürün ve depo için tahminden hesaplar. Tedarik süresi talebi, tahmin dönemlerinin günlük hızlarından (ör. gelecek ayın tahmini o ayın gün sayısına bölünerek) bulunur; böylece mevsimsel artış sipariş noktasına önceden yansır. Sipariş Önerileri ekranında her önerinin yanında bu hesabın adım adım dökümü vardır; stok pozisyonu tedarik süresi talebinin altındaki ürünler “stok tükenme riski” olarak ayrıca uyarılır.