Tahmin nasıl çalışır?

Bu sayfa tahminin nasıl okunacağını anlatır. Eşikler, formüller ve örnek hesap için bkz. Yöntem ve doğruluk.

Talep deseni

Her ürün-depo serisi önce desenine göre sınıflanır:

Desen	Anlamı
Düzenli	Hemen her dönem satan, miktarı az dalgalanan ürün
Değişken	Hemen her dönem satan, miktarı çok dalgalanan ürün
Kesikli	Ara sıra satan, satınca benzer miktarda satan ürün
Düzensiz kesikli	Ara sıra ve çok farklı miktarlarda satan ürün

Yöntem seçimi

Desene uygun yöntemler geçmiş veride geriye dönük test edilir: son dönemler saklanır, yöntem öncesine bakarak tahmin yapar, sonuç gerçekleşenle karşılaştırılır. En az hata yapan yöntem seçilir.

• Düzenli ve değişken talepte ortalama, üstel düzeltme, eğilimli ve mevsimsel yöntemler denenir.
• Kesikli talepte yalnızca bu desen için geliştirilmiş yöntemler (Croston ve türevleri) kullanılır.
• Geçmişi çok kısa olan üründe basit ortalama kullanılır.

Ürün detayındaki Yöntem karşılaştırması tablosu, denenen tüm yöntemleri ve hatalarını gösterir.

Tahmin hatası (WAPE)

Geriye dönük testte tahminin gerçekleşenden ortalama yüzde kaç saptığıdır; düşük olan daha iyidir. Sapma ise hatanın yönünü gösterir: tahmin sürekli yüksek mi, sürekli düşük mü?

Hatası ayarlardaki eşiğin üzerinde olan ürünler “düşük doğruluk” uyarısı alır.

Güven aralığı

Tahmin tek bir sayı değildir. Grafikteki gölgeli bant, talebin %80 olasılıkla içinde kalacağı aralıktır. Tahmin tablosunda %95 aralığı da bulunur. Aralık ufuk uzadıkça genişler: geriye dönük testteki hata yakın dönemde daha küçük, uzak dönemde daha büyüktür.

Firma geneli ve depo tahminleri

Birden çok depo varsa her ürün hem depo bazında hem firma genelinde (tüm depoların toplam satışı) ayrı ayrı tahmin edilir; yöntem her seride ayrıca seçilir. Bu yüzden firma geneli tahmin depo tahminlerinin toplamına eşit olmayabilir; ürün ekranı ikisini yan yana gösterir. Sipariş ve transfer önerileri depo tahminlerinden, ABC/XYZ sınıfı (varsayılan ayarda) firma geneli tahminden çıkar.

Kampanya satışı işaretli dönemlerde tahmin, kampanya etkisi ayıklanmış temel talepten yapılır: kampanya satışı çıkarılır, kampanya günleri aynı dönemin kampanyasız günleriyle doldurulur. Firma genelinde bu doldurma her depoda ayrı yapılıp toplanır. Gelecekteki kampanyaların ek talebi tahmine ayrıca eklenir; böylece kampanya etkisi iki kez sayılmaz.

Tahmini iyileştirmek için

• En az iki yıllık satış geçmişi yükleyin; mevsimsellik ancak böyle yakalanır.
• İadeleri satıştan ayrı (returnQty) verin.
• Stoksuz kalınan dönemlerde satış düşük görünür; bu dönemler tahmini aşağı çeker. Uygulama kayıp satışı kendiliğinden düzeltmez.