Sipariş önerileri

Planlama → Sipariş Önerileri sayfası, son tahmin koşusuna göre sipariş gereken ürünleri listeler.

Liste

Kapsam: her deponun kendi satırı, tek bir depo ya da firma geneli (konsolide).
Kampanya sütunu ufuktaki ilk kampanyanın adını, tarihlerini ve oranını gösterir; öneri bu kampanyanın ek talebini içerir.
Yalnızca sipariş gerekenler kutusunu kaldırırsanız tüm ürünlerin planını görürsünüz.
Sütun başlıklarından süzebilir, arayabilir ve listeyi Excel’e aktarabilirsiniz.

Hesap

Tedarik süresi boyunca talep (LTD) = bugünden tedarik süresi sonuna kadar tahmini talep. Her tahmin döneminin günlük hızı (dönem tahmini ÷ dönemdeki gün) toplanır; tedarik süresi tahmin ufkunu aşarsa son dönemin hızıyla devam edilir. Günlük talep = LTD ÷ tedarik süresi.
Emniyet stoğu = z × √(L × σd² + d² × σL²). σd günlük tahmin hatası (geriye dönük testteki dönemlik hata ÷ √dönemdeki ortalama gün), σL tedarik süresinin sapması, z servis seviyesinin karşılığıdır (%95 → 1,6449).
Yeniden sipariş noktası = 1 + 2.
Sipariş miktarı: sipariş başına maliyet girildiyse optimal plan (Wagner–Whitin) kullanılır: teslimat gününden tahmin ufkunun sonuna kadar haftalık tahmin, sipariş maliyeti ve elde tutma maliyetiyle toplam maliyeti en düşük sipariş takvimi bulunur; önerilen sipariş takvimin ilk siparişidir. En az sipariş ve lot katı modelin içindedir (sonradan yuvarlanmaz); stok emniyet stoğunun altına düşmez ve emniyet stoğu üzerinde azami kapsama (Ayarlar, varsayılan 90 gün) ya da ürünün raf ömrü kadar talepten fazlasını taşımaz. Sipariş maliyeti girilmediyse, ürünün tahmini yoksa ya da tahmin ufku tedarik süresinden kısaysa kapsama kuralı kullanılır: sipariş teslim alındıktan sonraki hedef kapsama günlerinin (ör. 30 gün) dönemsel tahmin toplamı. EOQ yalnızca karşılaştırma olarak gösterilir.
Hedef stok = sipariş noktası + çevrim miktarı.
Stok pozisyonu = eldeki + siparişteki (tedarikçiye verilmiş, henüz teslim alınmamış). Onaylı transfer varsa hedef depoda siparişteki stoğa eklenir, kaynak depoda eldeki stoktan düşülür (Stok transferleri).
Günlük talep sıfırdan büyük ve stok pozisyonu sipariş noktasına eşit ya da altındaysa sipariş gerekir. Net ihtiyaç = hedef stok − etkin pozisyon.
Sipariş miktarı: net ihtiyaç en az sipariş miktarına çıkarılır ve lot katına (lot yoksa tam sayıya) yukarı yuvarlanır.
Kampanya: planlanan kampanya varsa kampanya günlerinde günlük talep girilen oranda artırılır; tedarik süresine düşen kısım LTD’yi ve sipariş noktasını, sonrasına düşen kısım sipariş miktarını büyütür (Kampanyalar).
Transfer: başka bir depoda fazla stok varsa transfer satın almayla toplam maliyetle karşılaştırılır; seçilen transfer satın almadan düşülür ve Önerilen satın alma kalan miktar olur (Stok transferleri).

Karşılanamayan talep

Stok yetmediğinde eksik talebin ne olduğu sipariş miktarını değiştirir. Ayarlar’da firma için seçilir, ürün kartında ürün bazında değiştirilebilir:

Kural	Anlamı	Hesaba etkisi
Kayıp satış (varsayılan, perakende)	Müşteri başka yerden alır	Teslimat günündeki stok 0’ın altına inmez: etkin pozisyon = max(stok pozisyonu, tedarik süresi talebi). Sipariş, tedarik süresinde zaten kaybolacak talep için büyütülmez
Sonradan karşılanır (dağıtım)	Müşteri bekler, mal gelince teslim edilir	Etkin pozisyon = stok pozisyonu; sipariş bekleyen talebi de karşılar

Ayar kaydedilene kadar yönetici Gösterge Paneli’nde kurulum kartını görür (Perakende / Dağıtım / Karma) ve döküm penceresinde “Varsayılan kullanıldı: kayıp satış (ayarlanmadı)” notu çıkar.

Örnek

Günlük talep 10, tedarik süresi 14 gün (sapması 3), aylık tahmin hatası 60, servis seviyesi %95, eldeki 150, sipariş maliyeti 500 TL, birim maliyet 40 TL, elde tutma oranı %25, en az sipariş 100, lot 50:

Adım	Değer
Tedarik süresi talebi	10 × 14 = 140
Emniyet stoğu	1,6449 × 50,56 = 83,2
Yeniden sipariş noktası	223,2
Ekonomik sipariş miktarı	√(2 × 3.650 × 500 ÷ 10) = 604,2
Hedef stok	827,4
Stok pozisyonu	150 (≤ 223,2: sipariş gerekiyor)
Net ihtiyaç	677,4
Sipariş	50’nin katına yukarı: 700

Örnek, sabit talepte klasik EOQ hesabını gösterir. Uygulamada sipariş maliyeti girildiğinde miktar optimal planla (Wagner–Whitin) bulunur; talep sabitken sonuç genellikle EOQ’ya yakındır, mevsimsel talepte belirgin biçimde ayrışır.

Formüllerin ayrıntısı: Yöntem ve doğruluk.

ERP durumu

ERP durumu sütunu önerinin ERP’de siparişe dönüşüp dönüşmediğini gösterir. Transfer rozetleri: Transfer bekleniyor (transfer önerisi satın almadan düşüldü; Bekleyen transfer sütununda miktarı), Transfer onaylı (yolda) (onaylanan transfer siparişteki stoğa sayıldı), Transfer önerisi (öneri var ama satın almadan düşülmedi; ikisini birden yapmayın). Sipariş durumları: Bekliyor, Uygulandı (önerinin en az %90’ı sipariş edildi), Kısmen ya da Uygulanmadı (bir sonraki koşuya kadar sipariş açılmadı). Yanında eşleşen ERP sipariş numaraları ve miktarları görünür; listenin üstünde son koşunun uyum oranı yer alır. Eşleştirme ürün ve depoyla yapılır; ERP siparişinde depo yoksa ürünle. Hesabın ayrıntısı ve geçmiş koşular: Öneri uyumu.

Siparişler VidiStock’ta verilmez ve elle girilmez; ERP’de verilir, ERP bağlantısıyla ya da İçe Aktarma’daki alış siparişleri dosyasıyla okunur.

Uyarılar

Stok tükenme riski: stok pozisyonu tedarik süresi talebinin altında; sipariş bugün verilse bile mal gelmeden stok tükenebilir.
Fazla stok: sipariş gerekmiyor ve eldeki stok, (tedarik süresi + hedef kapsama günü) × 3 günden uzun yetiyor.

Detay penceresi

Her satırdaki Detay bağlantısı bu adımları ürünün kendi rakamlarıyla gösterir: kullanılan yöntem ve hatası, emniyet stoğu formülü, optimal plan, EOQ ve kapsama kuralının yan yana miktarı ve ufuktaki maliyeti, haftalık sipariş takvimi, kullanılan sipariş maliyeti ve kaynağı, sipariş tutarı, sonraki siparişe kadarki elde tutma maliyeti ve müşteri dağılımı.

Üst kart: önerilen işlem (“Transfer 1.348 adet · satın alma gerekmez”, “Transfer 17 + satın alma 15” ya da “Satın alma 1.540 adet”), eldeki stoğun yettiği gün, stok pozisyonu ve sonraki siparişe kadar geçen gün. Kapsama süresinin tek tanımı budur: teslimattan bir sonraki siparişe kadar (optimal planda takvimdeki sonraki sipariş; kapsama kuralında hedef kapsama günü). Takvim ve elde tutma maliyeti aynı değeri kullanır.
Kayıp satış düzeltmesi: kayıp satışta hesap adımlarında net ihtiyaçtan önce gösterilir; adımlar birbirini tutar.
Aciliyet: eldeki stok tedarik süresinden önce bitecekse pencere kaç gün stoksuz kalınacağını ve tahmini kayıp satışı (sonradan karşılanırda bekleyen talebi) gösterir (termini bilinen açık siparişler hesaba katılır).
Kampanya: ufukta kampanya varsa tarihleri, oranı, tedarik süresi + hedef kapsama içindeki ek talebi ve başlamasına kalan gün. Kampanya tedarik süresinden önce başlıyorsa bugün verilen siparişin yetişmeyeceği yazılır.
Transfer seçeneği: aynı ürün için başka bir depoda fazla stok varsa yalnız satın alma, tam transfer ve kısmi transfer (yalnızca kritik ihtiyaç; kalanı satın alma) yan yana gösterilir: satın alma miktarı, stoksuz kalma, kayıp satış, transfer maliyeti, toplam maliyet ve kaynak deponun transfer sonrası durumu. Hesap motorunun seçtiği satır “önerilen” etiketiyle vurgulanır. Stok transferden önce bitmiyor ama pay 1 günden azsa “yok” yerine sarı risk: düşük pay yazar: transfer gecikirse stok tükenir.
Servis seviyesi duyarlılığı: servis seviyesini sürükleyerek emniyet stoğu, sipariş miktarı ve tutarın nasıl değiştiğini görürsünüz. Bu yalnızca bir analizdir; kalıcı değişiklik ürün kartından yapılır.

Öneriyi etkileyen ayarlar

Tedarik süresi ve sapması, minimum sipariş, lot katı, servis seviyesi, raf ömrü ve karşılanamayan talep istisnası ürün kartında; hedef kapsama günü, sipariş başına maliyet, azami kapsama, tahmin ufku, karşılanamayan talep ve transfer süresi/maliyeti Ayarlar sayfasındadır.

Siparişte sütunu stok dosyası ya da ERP’deki siparişte miktarıdır. Ayarlar’da “Bekleyen alış siparişlerini Siparişte’ye ekle” açıksa tedarikçiden henüz gelmeyen alış siparişleri de eklenir (bekleyen siparişler); stok kaydındaki değer bu siparişleri zaten içeriyorsa ayarı açmayın.